Hoe ga je om met werknemers die deels thuiswerken en deels in Nederland werken?

Werknemers die deels thuiswerken en deels in Nederland werken, vallen onder de regels voor grensoverschrijdend werken. De verantwoordelijkheid voor sociale zekerheid hangt af van hoeveel procent van de werktijd in welk land wordt doorgebracht. Voor werkgevers in Nederland betekent dit dat hybride werken over de grens directe gevolgen heeft voor de A1-verklaring, loonkosten en arbeidsovereenkomst. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over thuiswerken en in Nederland werken, zodat je als werkgever goed voorbereid bent.

Welk land is verantwoordelijk voor de sociale zekerheid?

De sociale zekerheid van een grenswerker wordt in principe geregeld door het land waar de werknemer daadwerkelijk werk verricht. Wanneer een werknemer uitsluitend in Nederland werkt maar in een ander EU-land woont, geldt de Nederlandse sociale zekerheid. Zodra de werknemer ook vanuit zijn woonland werkt, kan die verantwoordelijkheid verschuiven.

Bij gewoonlijk werken in meerdere landen wordt één toepasselijk socialezekerheidsstelsel vastgesteld. Werk in het woonland, beoordeeld aan de hand van onder meer werktijd en/of beloning, is daarbij belangrijk; 25% is een relevant beoordelingscriterium. Zonder substantieel werk in het woonland hangt de uitkomst onder meer af van het aantal werkgevers en hun vestigingslanden. Meld de situatie bij de bevoegde instantie van het woonland; neem niet aan dat steeds het land met de meeste uren of de werkgever doorslaggevend is.

Voor werkgevers is het cruciaal om dit per werknemer goed in kaart te brengen. Een werknemer die 30% van zijn tijd vanuit Polen werkt en 70% in Nederland, kan onder Pools socialezekerheidsrecht vallen als aan de overige voorwaarden is voldaan. Dit heeft directe gevolgen voor de premies die je als werkgever afdraagt.

Wat is de rol van de A1-verklaring bij hybride werken?

De A1-verklaring bevestigt officieel in welk land een werknemer sociaal verzekerd is. Bij hybride werken over de grens is de A1-verklaring onmisbaar, omdat zonder dit document onduidelijk blijft welk land verantwoordelijk is voor de sociale premies. Een geldige A1-verklaring voorkomt dubbele premiebetaling en juridische problemen bij controles.

Wanneer een werknemer in meerdere EU-landen werkt, moet worden vastgesteld welk land de bevoegde staat is. De A1-verklaring wordt afgegeven door de bevoegde instantie van dat land en toont aan dat de werknemer in dat land sociaal verzekerd is. In Nederland is de Sociale Verzekeringsbank (SVB) verantwoordelijk voor de afgifte.

Bij hybride werken is de situatie complexer dan bij een werknemer die altijd op één locatie werkt. Elke wijziging in de werkverdeling, bijvoorbeeld een toename van thuiswerkdagen, kan betekenen dat een bestaande A1-verklaring niet meer klopt. Het is daarom verstandig om de werkverdeling regelmatig te evalueren en de A1-verklaring tijdig te verlengen of aan te passen. Meer informatie over hoe A1-verloning werkt, helpt je de juiste stappen te zetten.

Wanneer verschuift de sociale zekerheid naar het woonland?

Bij gewoonlijk werken in meerdere landen wordt één toepasselijk socialezekerheidsstelsel vastgesteld. Werk in het woonland, beoordeeld aan de hand van onder meer werktijd en/of beloning, is daarbij belangrijk; 25% is een relevant beoordelingscriterium. Zonder substantieel werk in het woonland hangt de uitkomst onder meer af van het aantal werkgevers en hun vestigingslanden. Meld de situatie bij de bevoegde instantie van het woonland; neem niet aan dat steeds het land met de meeste uren of de werkgever doorslaggevend is.

Bij wonen in Duitsland en structureel twee van de vijf werkdagen thuiswerken moet de sociale verzekering opnieuw worden beoordeeld. De hoofdregels voor werken in meerdere landen kunnen naar het woonland wijzen; een toepasselijke kaderovereenkomst voor grensoverschrijdend telewerken kan onder voorwaarden een andere uitkomst mogelijk maken. Laat de bevoegde instantie dit vaststellen.

Structureel thuiswerken in een ander land kan gevolgen hebben voor sociale verzekering. Naast de gewone aanwijsregels kan de Kaderovereenkomst voor grensoverschrijdend telewerken onder voorwaarden een uitzondering mogelijk maken. Controleer of de landen, werkverdeling en aanvraag aan die voorwaarden voldoen.

Welke belasting- en loonkosten veranderen bij thuiswerken over de grens?

Bij thuiswerken over de grens kunnen zowel de belastingplicht als de loonkosten veranderen. De belastingplicht wordt bepaald door belastingverdragen tussen landen, terwijl de sociale premies worden geregeld door de Europese coördinatieverordeningen. Deze twee systemen werken onafhankelijk van elkaar, wat de situatie complex maakt.

Belastingplicht bij grensoverschrijdend werken

Voor de inkomstenbelasting geldt dat het heffingsrecht doorgaans toekomt aan het land waar de arbeid fysiek wordt verricht. Als een werknemer deels in Nederland en deels in zijn woonland werkt, kan het heffingsrecht worden gesplitst. Nederland heft dan belasting over de in Nederland gewerkte dagen, en het woonland over de thuiswerkdagen. Dit vereist een nauwkeurige tijdregistratie.

Gevolgen voor loonkosten en premies

Als de sociale zekerheid verschuift naar het woonland, veranderen ook de premiegrondslag en het premiepercentage. Premies in andere EU-landen kunnen hoger of lager zijn dan in Nederland. Dit heeft directe invloed op de totale loonkosten per werknemer. Daarnaast kunnen er verplichtingen ontstaan om je als werkgever te registreren in het buitenland, wat extra administratieve lasten met zich meebrengt.

Hoe pas je de arbeidsovereenkomst aan voor grensoverschrijdend hybride werken?

Bij grensoverschrijdend hybride werken moet de arbeidsovereenkomst expliciet vermelden in welke landen de werknemer werkt, welk recht van toepassing is en hoe de werkverdeling is geregeld. Een standaard Nederlandse arbeidsovereenkomst is onvoldoende als de werknemer structureel vanuit het buitenland werkt.

De volgende elementen verdienen in elk geval aandacht in de arbeidsovereenkomst:

  • Werklocaties: Benoem expliciet alle landen waar de werknemer werkt, inclusief de thuislocatie.
  • Toepasselijk recht: Geef aan welk nationaal recht van toepassing is op de arbeidsovereenkomst, rekening houdend met Europese regels.
  • Werkverdeling: Leg de verhouding van werkdagen per land vast, zodat de A1-verklaring hierop kan worden afgestemd.
  • Aanpassing bij wijziging: Neem een bepaling op over hoe de overeenkomst wordt aangepast als de werkverdeling structureel verandert.
  • Vergoedingen: Regel eventuele thuiswerkvergoedingen en wie verantwoordelijk is voor de werkplek in het buitenland.

Raadpleeg bij het opstellen of aanpassen van de arbeidsovereenkomst altijd een arbeidsrechtjurist die bekend is met internationaal arbeidsrecht. Fouten in de overeenkomst kunnen leiden tot juridische aansprakelijkheid in meerdere landen.

Hoe beheer je de administratie voor werknemers die deels thuis en deels in Nederland werken?

De administratie voor werknemers die deels thuis en deels in Nederland werken, vereist een gestructureerde aanpak. Centraal staan een accurate tijdregistratie per land, actuele A1-verklaringen voor alle betrokken werknemers en een heldere registratie van de sociale premieafdrachten per land. Zonder dit fundament loop je als werkgever risico op boetes en naheffingen.

Praktische stappen voor een solide administratie:

  1. Tijdregistratie bijhouden: Registreer per werknemer dagelijks in welk land de werkzaamheden worden verricht. Dit is de basis voor zowel de belastingverdeling als de A1-verklaring.
  2. A1-verklaringen actueel houden: Vraag voor elke werknemer een A1-verklaring aan en vernieuw deze tijdig. Controleer of de verklaring nog overeenkomt met de feitelijke werkverdeling.
  3. Premieafdrachten monitoren: Houd bij in welk land premies worden afgedragen en zorg dat dit aansluit op de geldende A1-verklaring.
  4. Wijzigingen direct verwerken: Als een werknemer meer of minder thuiswerkt, pas dan direct de administratie en indien nodig de A1-verklaring aan.
  5. Centrale dossiervorming: Bewaar alle relevante documenten, zoals A1-verklaringen, arbeidsovereenkomsten en tijdregistraties, in een centraal systeem dat toegankelijk is bij controles.

De administratieve last van de sociale zekerheid voor grenswerkers wordt onderschat door veel werkgevers. Een goede backoffice of een gespecialiseerde partner kan het verschil maken tussen compliance en kostbare fouten.

Hoe Job Planet helpt bij hybride werken over de grens

Job Planet ondersteunt bedrijven en intermediairs bij de administratie rond de inzet van Europese medewerkers.

Wij verzorgen dossier-, uren- en CAO-controles, dagelijkse afstemming, facturatie en waar van toepassing margeafrekening. De buitenlandse juridische werkgever sluit de arbeidsovereenkomst, verzorgt de formele loonverwerking en betaalt het loon en eventuele wekelijkse voorschotten.

Job Planet is sinds 2004 actief in de flexbranche. Sinds 2019 werken wij met A1; vanaf 2023 zijn wij volledig gespecialiseerd in A1-dienstverlening.

Onze omrekenfactor begint bij 1,62 over het brutoloon. De toepasselijke factor, inbegrepen kosten, toeslagen en overige voorwaarden spreken we vooraf af. Een mogelijk kostenvoordeel berekenen we met de werkelijke gegevens en een vergelijking van dezelfde kosten en dienstverlening.

Ook bespreken we welke zorgdocumenten bij de situatie van de medewerker passen. Een EHIC geeft bij tijdelijk verblijf toegang tot medisch noodzakelijke zorg binnen het wettelijke zorgstelsel onder de lokale voorwaarden; dit betekent niet dat alle zorg kosteloos is.

Bekijk onze dienstverlening voor bedrijven of voor intermediairs. Wilt u uw situatie bespreken? Vraag een adviesgesprek aan.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als ik als werkgever de 25%-grens niet actief bijhoudt?

Als je de werkverdeling van grenswerkers niet actief monitort, loop je het risico dat een werknemer feitelijk onder een ander socialezekerheidsstelsel valt dan waarvoor je premies afdraagt. Dit kan leiden tot naheffingen, boetes en zelfs dubbele premieverplichtingen in twee landen. Zorg daarom voor een systeem van dagelijkse tijdregistratie per land en evalueer de werkverdeling minimaal elk kwartaal.

Kan een werknemer zelf bepalen vanuit welk land hij of zij werkt, of heeft de werkgever daar zeggenschap over?

Als werkgever heb je juridisch gezien de mogelijkheid om de werklocatie van een werknemer te regelen via de arbeidsovereenkomst. Het is verstandig om hierin expliciet vast te leggen hoeveel dagen per week een werknemer vanuit het buitenland mag werken, zodat je de sociale zekerheids- en belastingverplichtingen beheersbaar houdt. Laat de werknemer niet zelfstandig beslissen over een structurele uitbreiding van thuiswerken zonder dit eerst administratief en juridisch te beoordelen.

Geldt de 25%-drempelwaarde ook voor werknemers buiten de EU, bijvoorbeeld uit Oekraïne of Marokko?

Voor werk buiten de EU, EER en Zwitserland moeten de toepasselijke verdragen en nationale regels afzonderlijk worden beoordeeld. Voor het Verenigd Koninkrijk bestaan specifieke afspraken. Pas de Europese regels of een 25%-criterium niet zonder controle toe op iedere internationale situatie.

Wat is het verschil tussen een A1-verklaring aanvragen via de SVB en via een gespecialiseerde verloner zoals Job Planet?

Vraag de A1 tijdig aan bij de bevoegde instantie en informeer daar naar de actuele verwerkingstijd. Die verschilt per instantie en situatie; een vaste termijn of spoedprocedure kan niet algemeen worden toegezegd. Job Planet kan binnen de afspraken gegevens verzamelen en de afstemming ondersteunen. De instantie beslist over de verklaring en de verzekeringspositie.

Wat moet ik doen als een werknemer tijdelijk meer thuis werkt, bijvoorbeeld door ziekte of een verbouwing op kantoor?

Tijdelijke afwijkingen van de gebruikelijke werkverdeling, zoals een paar weken meer thuiswerken door omstandigheden, hoeven in principe niet direct te leiden tot een aanpassing van de A1-verklaring, zolang de situatie aantoonbaar tijdelijk is. Documenteer de reden en de verwachte duur van de afwijking zorgvuldig in het personeelsdossier. Wordt de situatie structureel, dan moet je de werkverdeling opnieuw beoordelen en zo nodig een nieuwe of aangepaste A1-verklaring aanvragen.

Kan ik als werkgever aansprakelijk worden gesteld als een werknemer zelf onjuiste informatie opgeeft over zijn werklocatie?

Ja, als werkgever blijf jij eindverantwoordelijk voor een correcte naleving van de sociale zekerheids- en belastingverplichtingen, ook als de onjuiste informatie afkomstig is van de werknemer zelf. Het is daarom essentieel om een betrouwbaar tijdregistratiesysteem te hanteren en werknemers schriftelijk te informeren over hun meldingsplicht bij wijzigingen in hun werklocatie. Leg deze verplichting ook vast in de arbeidsovereenkomst of in een thuiswerkbeleid.

Is er een Europese overgangsregeling voor werkgevers die hun administratie voor hybride grenswerkers nog niet volledig op orde hebben?

Na de coronapandemie hebben EU-lidstaten tijdelijke overgangsmaatregelen gehanteerd om werkgevers de ruimte te geven zich aan te passen aan de nieuwe hybride werkrealiteit. De meeste van deze tijdelijke regelingen zijn inmiddels verlopen of worden afgebouwd, waardoor de standaardregels van Verordening (EG) 883/2004 volledig van kracht zijn. Als je administratie nog niet op orde is, is het verstandig om zo snel mogelijk actie te ondernemen en een gespecialiseerde partner in te schakelen om achterstallige compliance te herstellen.